Prabuty
Prabuty
miasto Pojezierza Iławskiego historycznym świadectwem dziejów.
Prabuty, gród olbrzyma
Herb miasta Prabuty przedstawia bramę miasta z stojącym w niej olbrzymem na niebieskim tle. Nawiązuje tym samym do etymologii ludowej, bowiem niemiecka nazwa Riesenburg (gród olbrzyma) pochodzi z połączenia pruskiej nazwy włości Resja lub Rezja z członem Burg – „gród”, zaś Riese – „olbrzym” (stąd też olbrzym z maczugą umieszczony w herbie miasta). Źródła podają również inne nazwy miejscowości: Resin, Resia, plebano de Resya, Rysen, Resitten, Prabuth, Prabuti, Preybuth, Prabutas, Preibutas, Zabrzesno. Krzyżacy przyjęli nazwę dodając drugi człon, burg: Resemburg, Rysenburg, castro Resinburg, civitas Resinburg, Risenburgk, co oznacza „zamek (gród) ziemi Resia”, Resenburg, Preybutten lub Prebutyn.
Kalendarium Prabut
1233 – 1283 – Podbój terenów Prus przez Krzyżaków,
1236 – Krzyżacy niszczą pruski gród Reizija, nad jeziorem Liwieniec; wzniesienie drewnianego zamku
1250 – Utworzenie biskupstwa pomezańskiego,
1255 – miasto wraz z okolicznymi terenami przechodzą pod władzę świecką biskupa pomezańskiego,
1249 – 1525 – miasto pod rządami biskupów pomezańskich,
1267 – 1277 – budowa zamku murowanego,
1285 – Przy zamku rozwija się osada, która otrzymuje po tym roku prawa miejskie,
1310 – 1330 – budowa katedry,
1330 – lokacja miasta na prawie chełmińskim,
1375 – Pożar trawi połowę miasta,
1330 – budowa ratusza,
1342 – 1345 – budowa synagogi (działa do 1853),
1378 – 1402 – Budowa kaplicy zamkowej p.w. Najświętszej Marii Panny,
1381 – W drodze do Rzymu zatrzymuje się w Prabutach litewski książę Świdrygiełło,
1450 – przystąpienie miasta do Związku Pruskiego,
1404 – założenie szkoły zamkowej, później miejskiej,
1414 – W Prabutach przebywa król Władysław Jagiełło,
1451 – Biskup pomezański Caspar wygania z Prabut zwolenników anty krzyżackiego Związku Pruskiego,
1458 – W czasie wojny trzynastoletniej, w Prabutach zawarty zostaje rozejm polski-krzyżacki,
1466 – na mocy pokoju toruńskiego Prabuty nadal we władaniu biskupów pomezańskich,
1501 – 1525 – stolica Pomezanii
1525 – Diecezja pomezańska przestaje istnieć,
1628 – W zamku prabuckim rezydują polscy delegaci na pertraktacje ze Szwedami,
1726 – 1753 – budowa instalacja wodnowodociągowej,
1722 – pożar miasta,
1807 – wojska Napoleona Bonapartego w Prabutach,
1876 – połączenie kolejowe z Malborkiem i Iławą,
1897 – W Prabutach stacjonują wojska francuskie. We wnętrzu katedry urządzają magazyn i lazaret,
1899 – połączenie kolejowe z Jabłonowem Pomorskim,
1922 – budowa fontanny na miejscu ratusza spalonego w 1868,
1939 – oficerski obóz przejściowy w Prabutach, 4 października 1939 mjr Henryk Sucharski wraz z pozostałymi oficerami z Westerplatte zostali skierowani do tego obozu,
